çocuk ve spor

Çocukların okul hayatının yanında spor faaliyetleriyle de ilgilenmesi önemlidir. Okullardaki beden eğitimi dersleri bu ihtiyaca az da olsa cevap veriyor. Yani okula giden her çocuk beden eğitimi derslerinde futbol, basket, voleybol ve tenis gibi farklı spor eğitimleri alıyor. Bazı çocuklar sporun çeşitli alanlarında yetenekli oluyor, bazıları ise hiçbirine ilgi duymuyor. Hatta bazıları beden eğitimi dersinden düşük not alabiliyorlar. Anne-babalar da çocuğu "Bu dersten de mi zayıf aldın?" diye eleştirebiliyor. Biliyoruz ki, çocukların farklı alanlara yatkınlıkları vardır. Kimi matematiğe, fiziğe, kimi ise edebiyata ilgi duyar. İlgi alanlarının olduğu konuda ilerlerken aile, okul ve dershaneler de bu sürece destek olup, yönlendirme yaparlar. Acaba, kaç ebeveyn çocuklarının bu derslere ilgilerini ya da hangi spor dalına yatkın olduğunu belirleyebiliyor? Her insanın başarılı, mutlu ve özgüvenli olduğu alan farklıdır. Önemli olan bunu görebilmek ve destek olmaktır. Peki, çocuğunuzun bu yönünü nasıl öğrenebilir ve geliştirebilirsiniz? Ve çocuğunuz hangi yaştayken bunu saptamaya başlamanız gerekir? Bu konuyla yakından ilgilenen, aynı zamanda da "Sportif beceri ve koordinasyon eğitimleri" düzenleyen Bahçeşehir Koleji İlköğretim Okulu Müdürü İsmihan Özkaracalar, bakın bize neler anlattı:-A. Kapışmak: Siz de eski bir sporcusunuz, çocuklarda sportif beceriyi saptamanın önemini açıklar mısınız? - İsmihan Özkaracalar: Hem bizler hem de anne-babalar için çocuğun kendini rahatça ifade etmesi ve bunu nasıl yaptığı çok önemlidir. Becerisi olmadığı halde sırf bir şeyle ilgilensin diye, oradan oraya koşturtulan çocuklar, genelde başladıkları sürecin devamını getiremiyorlar. Bu da bazı çocuklarda başarısızlık hissini uyandırıyor. Hepimiz en iyi olduğumuz alanda kendimizi pozitif ve güvenli hisseder, başarılı olmanın tadını çıkarırız. Çocuğun sportif becerisine uygun bir spor dalı seçmesi; sosyalleşme, kendini ifade etme, özgüven ve hayatla uyum gibi birçok duygunun da pozitif olmasını sağlar. - A. Kapışmak: Peki bu süreci nasıl oluşturuyorsunuz? - İsmihan Özkaracalar: Biz SBK'yı yani "Sportif Beceri ve Koordinasyon Eğitimi"ni kurduk. Bu proje, 4-6 yaşı kapsıyor. Amacı; çocukları erken yaşlarda sağlıklı yaşamın en temel koşulu olan spor konusunda bilinçlendirmek. - A. Kapışmak: Peki yararları nelerdir? - İsmihan Özkaracalar: Böyle bir çalışmayla fiziksel kas ve kemik yapıları güçlenir. Sürat, çeviklik, kuvvet, esneklik ve koordinasyon özellikleri gelişir. Vücutta kan dolaşımı artar. Özgüvenleri yükselir, karar verebilme ve liderlik becerileri gelişir. Takım olarak çalışmayı ve oynamayı öğrenirler. - A. Kapışmak: Biz ülke olarak neden uzman sporcu yetiştiremiyoruz? - İsmihan Özkaracalar: Çünkü çocuğa uygun sporu saptamada problem yaşıyoruz. Daha erken yaşlarda bunun analizini yapabilmek lazım. Çocuk, yapmak zorunda olduğu için spora katılıyor. Ama bunu devam ettirmek istemiyor. İleride de belki hobi olarak devam ediyor. Ama becerisine uygun olan spor dalı belirlendiğinde bunu fark ediyor ve daha erken yaşta başlayıp, devamını profesyonel anlamda sürdürebiliyorlar. YORUM: Bizler devamlı iyi bir avukat ve doktor yetiştiriyoruz. Ama iyi bir sporcu yetiştirme anlamında başarılı olmadığımız ortada. Özellikle hiperaktif çocuklar için bu yönlendirmeler çok önemli. En çok da 4-6 yaş arasındaki çocuklarda enerji birikimi fazla. Bilinçli yapılan bu spor faaliyetlerinden sonra enerjinin boşalımı da sağlıklı olur. - A. Kapışmak: SBK çalışması ne zaman çocuklar hakkında kesin sonuçlar verebilir? - İsmihan Özkaracalar: En az 2 yıldan sonra sonuç verebiliyor. Çünkü belli periyotlarda ölçümler yapılabiliyor. 2 anaokulda çalışma başlatıldı. Daha da geniş bir yelpazeyle çalışmalar sürdürülecek. - A. Kapışmak: Kimlerin denetiminde yapılıyor, uzmanları kimler?- İsmihan Özkaracalar: Sportif Beceri ve Koordinasyon Eğitimi konusunda uzmanlaşmış spor danışmanının liderliğinde, bu eğitimi almış spor öğretmenleri tarafından veriliyor. Bu eğitim süreci nörolog, ortopedist, psikolojik danışman ve beslenme uzmanları tarafından belirli periyotlarla takip ediliyor. - A. Kapışmak: SBK programı, beden eğitim derslerine alınmalı mı? - İsmihan Özkaracalar: Evet kesinlikle! Biz Bahçeşehir Koleji olarak bu programı uyguluyoruz. Ayrıca yapılan testlerin sonuçlarını değerlendiriyoruz ve bu raporları verilerle paylaşıyoruz. YORUM: Eğer veli çocuğunun hangi spor dalına becerisi olduğunu bilirse ileriki yaşlarında nasıl bir yönlendirme yapabileceğiyle ilgili de kesin bir görüşü olacaktır. Özellikle bu program ameliyat sonrası için de oldukça etkilidir. Bu çalışma aynı zamanda fizik tedavi süreci ile de ortak yürütülebilir. Eğitim kurumlarında o kadar çok matematik ve Türkçe gibi dersleri sevmeyip, beden derslerinde başarılı olan öğrenci var ki... Ama genelde onlara yönelik çalışmalar yapmıyoruz. Sadece futbol turnuvaları yapılıyor ve bu da sadece 11 kişi ile sınırlı. Basketbol yeni yeni gelişti. İnsan beyninin her iki lopu ( sağ ve sol lop) aktif bir şekilde sporda çalışıyor. Çok önemsemesek de sporun yararı oldukça fazla. Çocukta enerji boşalımı, stres azalımı, takım ruhu, sosyal uyum, sorumluluk, zaman yönetimi, empati ve özgüven gibi birçok süreçte etkili. Eskiden bu derslere önem verilmezdi, şimdilerde ise şirket eğitimlerinde takım ruhu ve liderlik çalışmaları için kullanılıyor. Temelde oturtulmayan bu çalışmanın faydasını 40'lı yaşlarda yaratmak çok zor. Demek ki her şeyi zamanında ve doğru vermek en iyisi. Çocuk zaten bu çalışmalarla, geleceğini kendi belirliyor ister istemez. Çünkü kendini tanıyor ve yapabileceklerini biliyor. Eskiden sokaklarımız nasıldı? Cıvıl cıvıl körebe, saklambaç, dokuz taş oynayan çocuklarla doluydu. Şimdilerde kent yaşamı buna engel oluyor. Sosyalleşememe gibi bir problemimiz oluştu. Okullarla sınırlı kaldık. Ne mahallemiz ne sokaklarımız uygun. Her yer otopark ve beton yığını oldu. Eve odasına kapalı çocuklar yetiştiriyoruz. Orada bile rahat yok. Onlara "Televizyon seyretme!", "Bilgisayarı kapat!" diyoruz. Peki ne yapacaklar? Nerede stres atıp, nerede sosyalleşecekler? Elbette her yerde bu olanakları bulmak kolay değil, ama çocuğa uygun bu spor dallarını da bulmak ve araştırmak zor olmasa gerek. Çocuklarımızı doğru gözlemlemek gerek ve sadece derslerine kanalize olmamak lazım. Sağlam kafa sağlam vücutta bulunur sözü bu düşünceyi destekliyor. Siz de bence ne iş yapıyorsanız yapın, bir ara verin, çıkın dışarı, biraz dolaşın. Yapabilirseniz koşun ya da zıplayın, bir yer bulun yüzün, iki top sektirin.